Cấp 3 – Sản xuất video: kịch bản, giọng đọc, hình ảnh, dựng

Hình ảnh: footage, ảnh AI, clip AI và nhãn AI

8 phút đọcBài 19/42 của khóa

Nội dung đang chờ người duyệt. Nội dung có AI hỗ trợ soạn.

Lập shot list theo từng câu thoại, trộn footage stock, ảnh AI, clip AI, đồ họa tự làm và tài liệu nguồn có giấy phép, đồng thời biết chính xác khi nào phải bật nhãn "AI use" (kể cả khi dùng nhạc do AI tạo).

Nguyên tắc: hình theo từng câu thoại

Người xem kênh faceless "nghe bằng mắt". Mỗi câu thoại cần một hình minh họa đúng ý câu đó, không phải một bộ ảnh đẹp chạy nền. Bài này hướng dẫn lập danh sách cảnh (shot list), trộn nhiều nguồn có giấy phép, và quyết định khi nào phải bật nhãn "AI use".

Bước 1: Lập shot list từ kịch bản

Chia kịch bản thành từng câu hoặc cụm câu, mỗi dòng một hình:

#	Câu thoại	Loại hình	Nguồn	Giấy phép	Nhãn AI?
1	"At 11:40 PM, the crew got a warning."	Clip AI: buồng lái ban đêm	Veo 3.1	Gói Google AI Pro	Có (cảnh chân thực tái hiện sự kiện thật)
2	"The ship carried [số] passengers…"	Sơ đồ con tàu tự vẽ	Canva	Tự làm	Không
3	"…sailing from [cảng A] to [cảng B]."	Bản đồ tuyến đường	Tự làm	Tự làm	Không
4	"The official report later found…"	Ảnh chụp trang báo cáo, ghi nguồn	Tài liệu công khai	Kiểm tra điều khoản nơi phát hành	Không
5	"Waves reached the deck."	Footage biển động	Pexels	Pexels License	Không

Trong phút đầu, bạn sẽ đổi hình vài giây một lần (thực hành trong nghề, không phải con số của YouTube), nên shot list của 60 giây đầu thường dày hơn phần sau.

Bước 2: Trộn nhiều nguồn

Nhóm nguồn	Ví dụ	Chi phí tham khảo	Dùng cho
Footage stock miễn phí	Pexels, Pixabay	0đ	Cảnh chung: biển, thời tiết, thành phố
Footage stock trả phí	Envato, Storyblocks	Envato Core 16,5 USD/tháng nếu trả năm, 33 USD nếu trả theo tháng	Cảnh chất lượng cao, đa dạng hơn
Ảnh AI	Midjourney, Gemini	Midjourney 10–120 USD/tháng	Cảnh không có footage thật
Clip AI	Veo 3.1 (gói Google AI Pro 489.000đ/tháng), Kling	Kling có credit miễn phí hằng ngày, gói trả phí từ khoảng 10 USD (trang tổng hợp giá)	Tái hiện cảnh có chuyển động
Đồ họa tự làm	Bản đồ, biểu đồ, dòng thời gian, motion graphics	Canva Pro khoảng 150.000đ/tháng tại Việt Nam	Số liệu, tuyến đường, mốc thời gian
Tài liệu nguồn	Ảnh chụp báo cáo, trang báo, tài liệu lưu trữ	0đ	Bằng chứng, tăng độ tin cậy

Tính nhanh cho clip AI: gói Google AI Pro có 1.000 credit Flow mỗi tháng. Theo bảng giá của một trang bên thứ ba (13/09/2026), mỗi clip Veo 3.1 Fast dài 8 giây tốn 20 credit, tức khoảng 50 clip, tương đương 6–7 phút cảnh quay. Nếu làm 4 video/tháng, mỗi video có khoảng 12 clip AI (chừng 1,5 phút). Phần còn lại phải đến từ stock, đồ họa và tài liệu. Đây lại là điều tốt, vì hình ảnh sẽ đa dạng hơn.

Bước 3: Đọc giấy phép, ví dụ với Pexels

Giấy phép Pexels cho dùng thương mại miễn phí, không bắt buộc ghi nguồn và cho phép chỉnh sửa. Nhưng cấm:

Mô tả người có thể nhận diện được theo cách xúc phạm, tiêu cực.
Ngụ ý rằng người hoặc thương hiệu trong hình đang bảo trợ cho bạn.
Bán lại bản gốc chưa chỉnh sửa.

Ví dụ sai: lấy ảnh chân dung một người lạ trên Pexels để minh họa "viên thuyền trưởng bất cẩn". Đó là bôi xấu người có thể nhận diện. Hãy dùng cảnh quay từ phía sau, bóng người, hoặc hình minh họa rõ ràng là đồ họa.

Bước 4: Tránh kiểu "slideshow ảnh AI"

Chính sách kiếm tiền coi slideshow ảnh ít tường thuật và nội dung AI làm từ template chung chung là không chân thực. Quy tắc của khóa học:

Mỗi video dùng ít nhất 3–4 nhóm nguồn trong bảng trên.
Không dùng một bộ prompt hay một phong cách ảnh AI na ná nhau cho mọi video của kênh.
Mỗi ảnh tĩnh phải có lý do tồn tại: minh họa đúng câu đang đọc.
Được phép dùng AI để hình dung nhân vật và câu chuyện do chính bạn sáng tạo; YouTube nói rõ việc này được chấp nhận.

Bước 5: Khi nào bật nhãn "AI use"

Quy tắc chung: bật "AI use" khi nội dung do AI tạo hoặc chỉnh đáng kể trông như thật. Không cần khi AI chỉ là công cụ hỗ trợ sản xuất.

Tình huống	Bật "AI use"?
Clip AI tái hiện con tàu có thật đang chìm, trông như cảnh quay thật	Có
Người có thật (ví dụ thuyền trưởng) nói hoặc làm điều họ chưa từng làm	Có
Cảnh quay thật về sự kiện hay địa điểm có thật bị chỉnh sửa bằng AI	Có
Cảnh chân thực chưa từng xảy ra (ví dụ một nhân viên cảng từ chối hành khách lên tàu)	Có
Nhạc nền do AI tạo	Có
Hoạt hình, minh họa rõ ràng không thật	Không
Chỉnh màu, ánh sáng, filter	Không
Dùng AI viết dàn ý, kịch bản, làm thumbnail, tiêu đề, infographic, phụ đề	Không
Clone giọng của chính bạn để lồng tiếng	Không

Cách bật: khi tải lên trong YouTube Studio, vào phần Attributes, chọn "AI use" = Yes. Tài liệu cũ gọi mục này là "Altered content", và giao diện có thể khác nhau theo tài khoản.

Hai điều cần nhớ:

Công bố AI không làm giảm lượt phân phối hay khả năng kiếm tiền.
Nếu liên tục không công bố khi bắt buộc, YouTube có thể tự gắn nhãn, gỡ video hoặc tạm ngưng YPP.

Bước 6: Không lấy cảnh từ phim, TV hay kênh khác

Cắt cảnh phim, chương trình TV, video YouTube hay TikTok của người khác mà không có bình luận và biến đổi đáng kể là "nội dung dùng lại" (reused content). Nó có thể làm mất kiếm tiền trên cả kênh, chưa kể rủi ro bản quyền. Với người mới, cách an toàn nhất là không dùng.

Bước 7: Lưu hồ sơ giấy phép

Trong thư mục 04_visuals/_licenses, lưu: link nguồn của từng file, ảnh chụp trang giấy phép, hóa đơn các gói trả phí. Với nội dung AI, ghi thêm tên công cụ, prompt và ngày tạo. Ghi đồng thời vào tab Giấy phép trong sheet quản lý đã dựng ở Cấp 2.

Thời gian dự kiến: 3–6 giờ cho một video 8–12 phút (ước tính kinh nghiệm).

Checklist

Shot list phủ mọi câu thoại, mỗi dòng có nguồn và giấy phép.
Video dùng ít nhất 3–4 nhóm nguồn hình khác nhau.
Không dùng lại một bộ prompt hay phong cách ảnh AI na ná nhau từ các video trước.
Ảnh người có thể nhận diện không bị đặt vào ngữ cảnh tiêu cực hay ngụ ý bảo trợ.
Không có cảnh cắt từ phim, TV hay video của kênh khác.
Đã điền bảng quyết định nhãn AI và bật "AI use" = Yes nếu có cảnh AI trông như thật hoặc có nhạc do AI tạo.
Thư mục 04_visuals/_licenses có link, ảnh chụp giấy phép, hóa đơn, prompt và ngày tạo nội dung AI.
Shot list của 60 giây đầu đủ dày để đổi hình vài giây một lần.

Số liệu tham khảo

Phải công bố nội dung do AI tạo hoặc chỉnh đáng kể trông như thật, trong đó có nhạc do AI tạo; không cần khi AI chỉ hỗ trợ dàn ý, kịch bản, thumbnail, tiêu đề, infographic, phụ đề – YouTube Help 14328491, truy cập 27/09/2026.
Công bố AI không làm giảm lượt phân phối hay khả năng kiếm tiền; liên tục không công bố có thể bị gắn nhãn, gỡ nội dung hoặc tạm ngưng YPP – YouTube Help 14328491, truy cập 27/09/2026.
Google AI Pro 489.000đ/tháng kèm 1.000 credit Flow; Google AI Plus 132.000đ/tháng kèm 200 credit – gemini.google/subscriptions, truy cập 27/09/2026.
Veo 3.1 trong Flow (gói không phải Ultra): Lite 10 credit, Fast 20 credit mỗi lần tạo; Quality 100 credit mỗi clip 8 giây; 1.000 credit ≈ 50 clip Fast 8 giây ≈ 6–7 phút cảnh – costgoat.com, bên thứ ba, kiểm tra 13/09/2026.
Envato Core 16,5 USD/tháng khi trả năm, 33 USD khi trả theo tháng; Midjourney 10/30/60/120 USD/tháng – trang tổng hợp giá bên thứ ba, truy cập 27/09/2026.
Canva Pro cá nhân tại Việt Nam khoảng 150.000đ/tháng hoặc khoảng 1,3 triệu đ/năm – bestapp.vn, 08/2026.
Hơn 1 triệu kênh dùng công cụ tạo nội dung AI của YouTube mỗi ngày vào tháng 12/2025; YouTube sẽ giảm lan truyền nội dung AI chất lượng thấp – thư CEO Neal Mohan, 21/01/2026.
Tìm và tạo hình: khoảng 3–6 giờ/video – ước tính kinh nghiệm, không phải số của YouTube.

Lỗi thường gặp

Dùng một bộ ảnh AI na ná nhau cho cả kênh, biến video thành slideshow ít tường thuật.
Không bật "AI use" khi clip AI tái hiện chân thực một sự kiện, địa điểm hoặc người có thật.
Dùng nhạc nền do AI tạo mà không bật nhãn "AI use".
Lấy ảnh người có thể nhận diện trên Pexels để minh họa một nhân vật tiêu cực.
Cắt cảnh phim, TV hay video của kênh khác vì nghĩ chỉ vài giây thì không sao.
Tải "free footage" từ nguồn không rõ ràng và không lưu giấy phép.

Bài tập

Làm shot list cho 2 phút đầu kịch bản (khoảng 20–30 dòng). Mỗi dòng ghi câu thoại, loại hình, nguồn, giấy phép và có cần nhãn AI hay không. Yêu cầu: ít nhất 4 nhóm nguồn, có ít nhất 1 bản đồ hoặc biểu đồ tự làm và 1 ảnh chụp tài liệu nguồn có ghi nguồn. Tạo thử 3 clip hoặc ảnh AI, lưu prompt và ngày tạo vào thư mục _licenses. Cuối cùng điền bảng quyết định nhãn AI (nhớ tính cả nhạc nền) và viết kết luận: video này có phải bật "AI use" không, vì sao.

Nguồn tham khảo

Mục lục khóa học